Johannes benadrukt in zijn evangelie het koningschap van Jezus en de heerlijkheid van en in Zijn lijden. Juist daarin wordt Hij door de Vader verheerlijkt (doordat Zijn gehoorzaamheid en liefde in dat lijden zichtbaar worden) en verheerlijkt Hij daarin de Vader (door de Zijnen het eeuwige leven te geven). In de lijdenstijd moeten we overdenken, wat Jezus deed voor ons, niet zozeer wat wij doen voor Hem, al komt het in ons leven wel openbaar of we Hem volgen.

Jezus’ gebed om heerlijkheid

  1. De Vader verheerlijkt de Zoon
  2. De Zoon verheerlijkt de Vader

Het is een gespierd gedeelte, vanavond, gemeente. Het is goed om het erbij te houden om het vers te verstaan. Een gebed om heerlijkheid, met twee richtingen. De Vader verheerlijkt de Zoon. En de Zoon verheerlijkt de Vader.

1.

Gemeente, als er crisis is in ons leven, blijkt wie we echt zijn. Wat voor ons belangrijk is. Wie we echt zijn. Wat ons drijft. Waar we voor leven.

Dat zie je vooral bij de Heere Jezus. Als het crisis wordt, als Hij voor Zijn lijden staat (in hoofdstuk 18 breekt dat door). Twee dingen hebben Hem gedreven:

  1. De heerlijkheid en de eer van Zijn Vader
  2. Het heil van Zijn discipelen

Dat zie je hier heel goed terug. Dat woord verheerlijken is heel belangrijk. Je komt dat vijf keer tegen in de eerste verzen. Je moet dan niet alleen maar denken aan de Hemelvaart en Opstanding. Ook tekent Johannes het lijden. Johannes beschrijft dat in hoofdstuk 18 en 19. Je ziet daarin al de heerlijkheid van God. Johannes geeft dat een eigen accent. Mattheus, Markus en Lukas: dan valt veel nadruk op met mens-zijn. Het bittere lijden. Emoties. Zoals in Getsemane. Johannes tekent dat ook wel, maar je ziet iets koninklijks. Jezus heeft de regie.

Bach heeft dat ook gezien. Je hebt de Mattheus Passion, daarin komt die gevoelige kant naar voren. Dochter, help mij klagen! De Johannes Passion is anders. Bach heeft het begrepen. We hoorden daar net iets van van de organist. De nadruk moet op het koninklijke liggen.

Je komt het tegen in de kerstgeschiedenis van Johannes. Het Woord is vleesgeworden. Wij hebben Zijn heerlijkheid aanschouwt.

Jezus bidt of de Vader Hem wil verheerlijken. Dat uur is nu gekomen. Hij heeft ook verschillende keren gezegd: dat uur is nog niet gekomen. Bijvoorbeeld in Kana. Nu wel. Jezus zal uit de wereld terug gaan naar Zijn Vader. Vader, verheerlijk Uw Zoon.

Jezus denkt dan allereerst aan Zijn lijden. Aan de hoofdstukken 18 en 19. Even later gaat Hij de beek Kedron over. Hij zal gevangen worden. En zij bonden Hem. Het verhoor van Annas en Kajafas. En dan naar Pilatus. Het gesprek met Pilatus. De veroordeling onder Hem. Zie de Mens! Dat heeft Johannes ook. Na gegeseld te zijn, wordt weggevoerd. Hij zal daar hangen. Het zal uitlopen op het woord dat we hier al vinden: het is volbracht. Dat vind je alleen bij Johannes.

Johannes noemt het lijden al glorie. Hoe dan? Door iets van de gehoorzaamheid van Jezus te zien. Daarmee heeft Hij alles gedaan. Je kunt ervan onder de indruk komen. De Vader verheerlijkt Zijn Zoon ook door het licht te laten vallen op de liefde. Liefde tot het einde. Denk aan Zijn gehoorzaamheid, tot het einde. Ook toen het zo moeilijk werd. Denk aan Zijn liefde. Hij heeft dit gedaan uit liefde tot de Zijnen.

Als je verder nadenkt over de heerlijkheid van het lijden, moet je ook denken hoe het verder ging. Niet Johannes 18 en 19 los zien. Na hoofdstuk 18 en 19 volgt 20: God wekt Hem uit de doden. Een beweging: lijden, strijd en pijn. Maar naar de glorie en heerlijkheid. Hij krijgt de macht over alle vlees! Nooit het lijden losmaken. Vanuit Pasen. We weten meer. Hij is Koning.

Gemeente, we moeten nog wel stilstaan bij de vraag: waarom kan Jezus dit bidden? Vader, verheerlijk Uw Zoon? Hij heeft dat werk volbracht. Ik kom daar nu weer op. Je vindt dat niet alleen aan het kruis, in hoofdstuk 19, maar ook in vers 4. Ik heb het werk volbracht dat U Mij gegeven heb te doen.

Wat voor werk heeft Hij gedaan? De Naam van God bekendgemaakt aan Zijn discipelen. Ik vraag even verder. Hoe heeft Hij dat gedaan? Dat staat in het Johannesevangelie. We hoeven niet ver te kijken in de Bijbel. Door Zijn woorden: door de Ik-ben-woorden. Daarin zie je de naam van God terug. Net als bij de brandende braamstruik. Ik ben het licht der wereld. God is een licht, Ik ben een licht. Niet alleen door woorden, ook door Zijn daden. Een voorbeeld. Jezus staat bij het graf van Lazarus. Jezus staat voor het graf. En zegt: Lazarus, kom naar buiten! Dat gebeurt. God is sterker dan de dood, dat heeft Hij laten zien.

Ik heb het werk volbracht – maar daar is Hij nog wel mee bezig. Hij zal nog gaan lijden en sterven. En juist daarin heeft Hij de Naam van Zijn Vader bekendgemaakt. Hij heeft laten zien wie God is. Je moet luisteren naar de woorden van Jezus. Je moet letten op wat Hij heeft gedaan. En letten op Zijn lijden en sterven. Je ziet dat God straft. Dat God zwaar aan de zonde tilt. Zo ontmoet je de Heere. Denk maar aan die drie uur dikke duisternis. Waarom hebt U Mij verlaten?! Je ziet ook en vooral dat God liefde is. Hij heeft dit alles gedaan om ons te kunnen redden. Dat geldt van Jezus en van Zijn Vader.

Er ligt heerlijkheid in het lijden van Jezus. Daarom gedenken we het elk jaar. Een tijd om te zien: ik ben daar de oorzaak van.

Ik las een blad over wat je zou kunnen doen in de lijdenstijd: vasten en zo meer. Wel moeten we oppassen dat daar niet de nadruk op valt. Het gaat vooral over wat Jezus wilde doen. Als je goed oplet en dat lijden goed overdenkt, dan zie je: ik ben een zondig mens. Heftig is het oordeel van God over de zonden. Mijn zonden!

En dan ga je heerlijkheid zien in het lijden van Jezus. Dat hebt U uit liefde willen doen! Vader, verheerlijk Uw Zoon. Maak Hem heerlijk in Zijn lijden! Dat je dat ziet in voorbereiding op Pasen.

Gemeente, dat is ook belangrijk voor ons staan in de wereld. Je gaat zien dat de dingen van de wereld hun glans verliezen. Je kunt wel zeggen: het is belangrijk om niet je macht te misbruiken, of niet soort verdwaasd te zijn of op luxe af te gaan of alles te zetten op je gezonde gezin… Op een bepaalde manier gaan ze hun glans verliezen als je de heerlijkheid van Jezus ziet. Wat is er nou echt belangrijk? Dat ga je dan zien.

Ook op een andere manier. Verheerlijk Uw Zoon! In Zijn lijden. Dat is apart hè. Verheerlijkt in Zijn lijden. Stel voor dat je lijden meemaakt: eenzaamheid, verlies. Wat is de beste houding? Ontevreden zijn, klagen, mopperen.

Wat is de beste houding? De gelovige houding? Vader, verheerlijk Uw Zoon! Laat Uw glorie juist in deze weg, deze moeilijke weg, naar voren komen. Die voorbeelden zie je wel. Dat is heel moeilijk. Wie wil dat verdriet, pijn, gemis nou. Dat zie je wel eens. Maar als God iets van Zijn heerlijkheid laat zien, gaat er iets van uit. Dan zien anderen dat. Als je trouw de Heere daarin wil dienen. En juist dan een goed woord van de Heere spreken.

Vader, verheerlijk Uw Zoon! Ook en juist in Zijn lijden. Dat geldt niet alleen Jezus, maar alle kinderen van God. Een diepe gedachte.

2.

Nu gaan we naar: de Zoon verheerlijkt de Vader. Kijk maar naar het tweede gedeelte van vers 1. Wij zijn vaak op onszelf gericht. Ook als het om de kerkdienst gaat. Hoe ervaart u dat? Denken we vaak niet allereerst wat wij ontvangen? Dat is wel te begrijpen. Daarom komen we ook naar de kerk. Maar is het ook niet iets van: wat je de Heere brengt. De Heere de lof en eer brengen. Je gaven te geven. Trouw en gehoorzaam zijn. Is de Heere dat niet waard? Dat zet het toch in een breder kader.

Je ziet hier hoezeer Jezus op Zijn Vader is gericht. Kijk eens goed. Hij verlangt naar de Vader, naar de heerlijkheid die Hij daar had. Uiteindelijk verlangt Hij naar dat Hij het heeft bij Zijn Vader zoals voorheen. Wat een diepe gedachte. Op aarde zag je er soms al iets van. Hele bijzondere momenten. Petrus op de berg, samen met de Heere Jezus. Ze zagen de lichtglans van Christus zoals in de hemel. En Johannes op Patmos zag Zijn hemelse glorie. Daar verlangt Jezus naar. Dat Jezus iets van die glorie zal ontvangen.

Dat Hij de macht zal krijgen over alle vlees. Let eens op, als Jezus daarnaar verlangt, waarom eigenlijk? Puur voor Zichzelf? Nee. Opdat Uw Zoon U verheerlijkt. Hoe zal Hij de Vader verheerlijken? Vers 2: opdat Hij eeuwig leven geeft aan allen die U Hem gegeven heeft. De Vader wil dat de Zoon eeuwig leven geeft aan hen.

U denkt bij uzelf: nou, dat is heel wat. Hier zie je iets van de verborgenheid tussen Vader en Zoon. We mogen meeluisteren. Stil luisteren. De Vader heeft eeuwig leven voor Zijn kinderen gewild.

Eeuwig leven, wat is dat? Een leven in de hemel? Een leven dat altijd duurt? Het is niet zozeer eeuwig leven in het Johannesevangelie de lengte, maar vooral de kwaliteit van leven. Wat is nou echt leven? Dat moet u op u in laten werken. Niet: dat je maar oud wordt. Je kunt nog veel invullen. Een heel lijstje. Iemand die jong sterft, nee, dat is het niet…?!

Eeuwig leven! Dat is als het oordeel van God verdwenen is. Dat niet eindigt in verderft. Dat niet ondergaat in de hel. Zonder God is ons leven niets. Dan leef je onder het oordeel van God. Het Johannesevangelie is heel zwart-wit. Wie de Zoon van God ongehoorzaam is, de toorn van God blijft op Hem. Kwaliteit van leven, ja…!

Eeuwig leven betekent dat je toekomst hebt. Er zit toekomst in. Ik ben de Opstanding en het Leven! Dus omdat Jezus uit de doden zal opstaan, daarom geeft Hij het eeuwige leven. Nu al. Ook als je leven hier afsterft. Het gaat dwars door het graf heen. Een machtig iets!

Dat leven is er als je God kent (vers 3). De enige God die er is. De waarachtige God. Die Zich aan Israël bekend heeft gemaakt. Als je Hem kent met je hoofd en hart en met Hem omgaat, Hem zoekt: dan heb je het eeuwige leven. Vanavond! Dat is geweldig. Zo rijk!

Maar kijk wat er achter staat, in vers 3: dat zij U kennen en die U gezonden hebt. Dat staat erachter. Dat betekent weer dat je God nooit kunt kennen zonder Jezus. Dat je Hem alleen maar kunt kennen door Zijn woorden en wonderen en Zijn lijden en sterven.

Ik zeg er nog een ding van, voordat we naar onszelf gaan. Vers 6, als je daar naar kijkt, Jezus is gekomen om de Naam van God bekend te maken, maar welke naam? Dat Hij rechtvaardig is, barmhartig is? Ja. Ook de Vadernaam. Wat een hoogte en diepte!

Vader, verheerlijk Uw Zoon – in Zijn lijden al. Dat je glorie in Zijn lijden al. En als Hij aan de rechterhand van Zijn Vader zit, verheerlijkt Hij de Vader door eeuwig leven te geven aan mensen.

Wat leer je daar nu van? Wat is het doel van je leven? Waar leef je voor? Geef daar eens in stilte antwoord op. Gods bedoeling is dat je God verheerlijkt. Doe je dat?

Natuurlijk denk je: wat is dat, God verheerlijken? Het zijn allemaal geestelijke woorden. Door in Jezus te geloven – met hoofd en hart! Waarom verheerlijk je God? Omdat Hij al Zijn heerlijkheid en glorie in Zijn Zoon heeft gelegd. Doe dat. Wees er dankbaar voor. Eer Hem ervoor. Wees er verwonderd over. Zo mag je verder gaan met het heil van God. Als je dat moeilijk vindt, wat kun je dan het beste doen? Bid dan: Vader, verheerlijk Uw Zoon in mij. Bid daarom. Overdenk dat. Waar ga ik voor? Waar is het mij om te doen?

Besef ook dat het zwart-wit is in het Johannesevangelie. Zonder Jezus leef je niet. Heb je geen toekomst. Als je dat erg vindt, kom dan naar Hem toe. Vanavond nog. Je leven voor Hem neer te leggen. Misschien wel met al die leegte. Dat Christus er niet is. Het kan anders worden door Woord en Geest. Verlangen en bidden om heilig te leven. In deze nieuwe week. God dienen in de gemeente. Zijn getuige zijn, ook als het moeilijk is. Verheerlijk Uw Zoon in mij!

Wat nu zo mooi is, dit gebed is verhoord. En wordt verhoord. Want dankzij dit gebed gaat het werk van de Heere door. Mensen ontvangen het eeuwige leven, dichtbij en ver weg. En gaat in vervulling wat we in het laatste vers van onze Schriftlezing vinden: Ik ben in hem verheerlijkt! Dat is het grote doel. Zoek daarnaar. Bid erom. Hij wil het ons geven. Dat merken en voelen we. Heel persoonlijk.

Amen.

Eerlang gedenkt hieraan het wereldrond;
Haast wendt het zich tot God met hart en mond;
En, waar men ooit de wildste volken vond,
Zal God ontvangen
Aanbidding, eer en dankb’re lofgezangen.
Want Hij regeert,
En zal Zijn almacht tonen;
Hij heerst, zover de blindste heid’nen wonen,
Tot Hem bekeerd.

Zij komen aan, door Godd’lijk licht geleid,
om ’t nakroost, dat den HEER wordt toebereid,
te melden ’t heil van Zijn gerechtigheid
en grote daden.

– Psalm 22 vers 14 en 16 (berijming 1773)

Hervormde Gemeente Reeuwijk, Dorpskerk, zondag 27 februari 2024, 18.45 uur. Schriftlezing Johannes 17:1-10.